Op 1 januari met z’n allen de Noordzee in… alleen dit jaar even niet!

Foto: Wim Meijer Fotografie

Vandaag 60 jaar geleden, op 1 januari 1960, dook Ok van Batenburg met zijn maatjes van zwemvereniging Njord’59 in de ijskoude Noordzee bij Zandvoort. Zijn voorbeeld werd gevolgd, afgelopen jaar zelfs op meer dan 200 locaties en door circa vijftigduizend mensen. Alleen dit jaar slaan we dus even over of moeten het doen met ‘Nieuwjaarsduik uit blik’.

Veel gekker kunnen we het niet bedenken: ieder jaar opnieuw, terwijl we nog nauwelijks zijn bekomen van een slopende Nieuwsjaarsnacht en de restanten vuurwerk liggen nog na te smeulen stappen wij, met niets anders aan ons lijf dan een zwembroek en een oranje Unox-muts, het veel te koude water in van de Noordzee of ander ‘open water’. Dat vinden wij leuk!!?? Hoe heeft dat zover kunnen komen? Goed om even terug te kijken naar de oorsprong van deze rillerige volkshysterie, en die vinden we in Zandvoort.

Ok van Batenburg
Op 1 januari 1960 was het Ok van Batenburg van de Bloemendaalse zwemvereniging Njord’59 die op het idee kwam om met zijn zwemmers op Nieuwjaarsdag een duik te nemen in de ijskoude Noordzee bij Zandvoort. Een klein begin, met enkele tientallen deelnemers, maar wat zou uitgroeien tot wat het nu is: een duikevenement in meer dan  tweehonderd Nederlandse plaatsen met in de afgelopen jaren naar schatting tegen de 50.000 deelnemers, waarbij Scheveningen zich tot de ‘grootste’ mag kronen met jaarlijks 10.000 deelnemers.

Peter Pantages
Overigens was het idee van Ok van Batenburg niet helemaal nieuw. In 1920 organiseerde de Vancouver Polar Bear Swim Club uit Canada voor de eerste keer een Nieuwjaarsduik. De Initiatiefnemer was Peter Pantages, eigenaar van het Peter Pan Cafe in Granville Street in Vancouver die behalve cafébaas ook een gepassioneerd zwemmer was, die aan een ieder wilde bewijzen dat het mogelijk was iedere dag van het jaar buiten te zwemmen, zelfs bij sneeuw, ijs en strenge vorst. Bij de eerste duik op 1 januari 1920 waren er welgeteld 5 zwemmers. Inmiddels is dat opgelopen tot bijna 2,5 duizend deelnemers. Alleen doet Peter zelf al 45 jaar niet meer mee: hij overleed in 1971 in Hawaï na het zwemmen in zee. Wellicht kon hij wat minder goed tegen warm water.

Erwtensoep met worst
De bekendste Nieuwjaarsduik wordt sinds 1965 gehouden in Scheveningen. Het maximale aantal deelnemers is daar gesteld op tienduizend, en dat aantal wordt de laatste jaren dan ook moeiteloos gehaald. En behalve in Zandvoort en Scheveningen wordt de duik nog op ruim 200 andere locaties georganiseerd. Dat het evenement zich zo als een inktvlek verspreid over het land heeft mogelijk ook alles te maken met het feit dat Unox zich sinds 1998 heeft opgeworpen als hoofdsponsor, waardoor het evenement ook via de media steeds groter wordt uitgemeten. Overal waar Nieuwjaarsduiken plaatsvinden zorgt Unox voor oranje ijsmutsen, erwtensoep en rookworst voor de deelnemers.

Maar nu naar de realiteit van vandaag: Nieuwsjaarduik uit Blik
Zoals we 2020 afsloten, zo beginnen we aan 2021: een leven vol van beperkingen als gevolg van de coronacrisis. We zitten midden in een lockdown met als gevolg dat alle Nieuwsjaarsduiken zijn afgelast. Hoewel, inmiddels hebben wij ons ontpopt als zijnde een creatief volkje en hebben dus is er ook een alternatief bedacht voor de jaarlijkse duiktraditie. De organisatie van de duik in Scheveningen bedacht de ‘Nieuwjaarsduik uit Blik’.

De organisatie vulde 25.000 blikken met echt Noordzeewater. Deze konden worden besteld met als bedoeling het blik eerst in de koelkast op de juiste temperatuur te brengen om het vervolgens, vanaf 12.00 uur op Nieuwjaarsdag, in eigen tuin, op het balkon of in de badkuip het blik over je heen te gieten.

Wat zegt u: een (te) gek idee? Nou, zo gek nou ook weer niet, want in een mum van tijd waren alle 25.000 blikken uitverkocht. Vandaar dat de organisatie nu ook het ‘thuisrecept’ geeft voor een blik zeewater, waarmee alsnog kan worden deelgenomen aan de duik:

Receptuur Thuisduikblik

  • Een willekeurig leeg blik om water in te doen
  • Water, voor in het willekeurige blik
  • Een feestelijke wikkel voor je blik zelf maken of hier downloaden
  • Een mespuntje zout (voor het zee effect)
  • Een koelkast om het in koud te zetten
  • Een plek om te thuisduiken, bijv. tuin, balkon, douche
  • Een horloge zodat je weet wanneer het 1 januari 12.00 uur is.

Ik ga ervan uit dat we na vanmiddag 12.00 uur heel veel ‘Nieuwjaars-thuisduiken’ kunnen bewonderen op Youtube. Daarmee wordt het dus toch nog ‘cool’ op Nieuwjaarsdag 2021.

Reacties